Sens naszego istnienia wyznaczają nowe płyty - wywiad z Myslovitz

Jest poniedziałek, godzina 10 i zaraz startujecie z próbą. To wasza stała rutyna?

Dokładnie tak to u nas wygląda. Szczególnie kiedy mamy momenty nasilonej pracy, jak teraz przed koncertem w Spodku i wydaniem nowej płyty. Zaczynamy o dziesiątej, jedenastej i dzień w dzień gramy po kilka godzin. Dzisiaj mamy akurat spotkanie z Adamem Nowakiem z Raz Dwa Trzy. Będziemy ćwiczyć piosenkę, którą wspólnie wykonamy podczas koncertu w Katowicach.

Pamiętam, że Adam Nowak był dla ciebie ważnym autorytetem jeśli chodzi o pisanie tekstów.

Tak, zdecydowanie. Zawsze byłem jego fanem. Kiedy poznaliśmy się bliżej, to razem z Wojtkiem podpytywaliśmy go o jakieś rady. Przede wszystkim kazał nam przeczytać dwie książki. Jedną z nich był zbiór esejów Josifa Brodskiego Mniej niż ktoś. 

Adam dał nam też kilka praktycznych wskazówek. Czuliśmy się przy nim trochę jak amatorzy, chociaż wtedy już dawno nimi nie byliśmy. Nie pracowaliśmy jednak z tekstami w taki sposób, żeby coś z nich usuwać. Adam z kolei miał taką metodę, że dzielił swoje teksty na małe zdania i rozkładał je na podłodze. Czytał je i zastanawiał się które fragmenty może skreślić, a następnie zbierał to, co zostało i pisał od nowa. 

Dla nas to było rewolucyjne podejście. Wydawało mi się, że jeśli jestem w miarę zadowolony z tekstu, to wszystko jest okej. A tu nagle przyszedł ktoś, kto mówi, żebym dał sobie trochę czasu, wrócił do tekstu za dwa tygodnie i jeszcze raz zastanowił się, czy jestem z niego zadowolony. I zwykle okazywało się, że wymagał poprawek.

Niedawno zakończyliście długą trasę w ramach której mogliśmy usłyszeć w całości Miłość w czasach popkultury. Kiedy obserwowałem jak wyprzedajecie koncert za koncertem, w coraz to większych salach, trochę nie mogłem w to uwierzyć. Jak odebrałeś ten moment, patrząc na te wszystkie trudne lata po odejściu Artura?

Pytanie, jak bardzo daleko chcesz sięgać wstecz. Kiedy w 2011 roku odszedł od nas Artur, to stwierdziliśmy, że działamy dalej i robimy swoje. 

Dołączył do nas Michał Kowalonek, z którym nagraliśmy płytę i zaczęliśmy grać koncerty, ale w pewnym momencie przestaliśmy iść równolegle. Michał był w zespole sześć lat, ale ostatnie dwa wyglądały naprawdę źle. Graliśmy coraz mniej koncertów, w coraz mniejszych klubach. Michał mieszkał w Poznaniu, miał do nas daleko i z czasem przestaliśmy się dogadywać.

Cały czas pracowaliśmy też nad nowym albumem. Zadaliśmy sobie pytanie, czy my tę płytę chcemy wydać z Michałem, bo wiąże się to nie tylko z nagraniem kilkunastu piosenek, ale także z całą promocją i koncertami przez kolejne dwa, trzy lata. Odpowiedź była jednoznaczna i nasze drogi się rozeszły. 

W tamtym czasie pomógł nam Łukasz Lańczyk z zespołu Lorien, z którym dokończyliśmy kilka zaplanowanych koncertów. Mieliśmy też trochę czasu na szukanie nowego wokalisty, ale nie robiliśmy już castingu, tylko poszliśmy prosto do Mateusza Parzymięso, który był na miejscu, świetnie śpiewał no i chciał z nami grać już wcześniej. Tylko że kiedy po raz pierwszy szukaliśmy nowego wokalisty, Mateusz wydał nam się za bardzo nowy i świeży.

W 2006 roku widziałem zespół Mateusza na jednym z koncertów w Krakowie. Grali trochę swojego materiału, trochę coverów Coldplay i Myslovitz. To, w jaki sposób wykonali wtedy Margaret, zrobiło na mnie wielkie wrażenie. Brzmieli bardzo profesjonalnie, a Mateusz już wtedy świetnie śpiewał.

Razem z braćmi i kuzynami tworzył zespół Kid A. Byli naszymi fanami i wychowali się na naszej muzyce. Jak się dowiedzieli, że słuchamy Radiohead, zaczęli słuchać Radiohead. Mateusz faktycznie zna nasze piosenki momentami lepiej niż my sami. On je analizował z zewnątrz, ma je rozpracowane z każdej strony.

Problem w tym, że w czasie kiedy rozstaliśmy się z Michałem, Mateusz nie był już tak mocno zainteresowany grą w Myslovitz. Trochę było mu przykro, że nie udało się za pierwszym razem, mimo że mocno się na to nastawiał, no i był w innej sytuacji, miał rodzinę, dziecko. Wszystko było inne, ale ostatecznie się zgodził. Zaczęliśmy pracować nad płytą i sprawy ruszyły z kopyta. Ale przyszedł COVID.

Kolejna kłoda pod nogi.

Gdybyśmy w tamtej sytuacji byli z Michałem, to już byśmy dzisiaj nie rozmawiali. Zespół po prostu by się rozleciał. Ale czuliśmy, że z Mateuszem budujemy coś nowego. Mieliśmy dodatkową energię żeby przetrwać ten trudny okres. COVID potraktowaliśmy jako czas na to, żeby naprawdę dobrze się przygotować jako zespół. Graliśmy regularnie próby po dwa, trzy razy w tygodniu, zrobiliśmy materiał na płytę i nagraliśmy go. Zaczęliśmy też współpracę z nowym managementem. Nie był to dobry czas na zmianę menadżera, rozmowy zresztą nie były łatwe, ale się udało.

Pamiętam jak pierwsze nowe piosenki pokazaliście jeszcze podczas trasy z Michałem, w okolicach 2015 roku, ale na płytę czekaliśmy aż do 2023 roku. 

My jesteśmy zespołem, którego sens istnienia wyznaczają nowe płyty. Dla nas pisanie piosenek, robienie nowych rzeczy, to jest dowód na to, że nadal jesteśmy kreatywni. Kiedy spotykamy się na próbach, nie gramy Peggy Brown, tylko robimy nowy materiał. I to podejście nie zmienia się od 30 lat. No i w końcu powstała płyta Wszystkie narkotyki świata. 

Niektóre z piosenek, które na nią weszły, w tym utwór tytułowy, powstały w latach 2011-12, zanim Michał do nas dołączył. Na koncertach o których mówisz graliśmy też numer Powoli, który napisałem na następną płytę NO!NO!NO! Z racji tego, że taka płyta się nie wydarzyła, postanowiłem ją wziąć do nas na nowy album. Bardzo mi się podobała, uważałem, że ma w sobie coś szczególnego.

Zgadzam się, to obok Zdążyć przed zachodem słońca mój ulubiony numer z tej płyty. Ale pandemia nie była ostatnią z trudności na drodze do jej wydania. Album ukazał się 3 marca 2023 roku, ale jego pierwszym zwiastunem była Miłość, singiel wydany 4 marca rok wcześniej, chwilę po inwazji Rosji na Ukrainę.

Tak, i oczywiście to był najgorszy czas na wydawanie i promocję nowej muzyki. Nie chcieliśmy jednak zmieniać daty premiery singla, bo po prostu to wszystko trwało już za długo. Rok później płyta się ukazała i jesienią zrobiliśmy koncerty w klubach na 500-800 osób. Niektóre z tych miejsc zapełniły się do połowy, ale byliśmy zadowoleni, że te koncerty w ogóle się odbyły. 

I nagle okazało się, że pod koniec trasy, któryś z koncertów, chyba w Poznaniu, wyprzedał się. Od tego momentu zaczęło dziać się coś dziwnego. Ludzie podchodzili do nas i chwalili Mateusza, że świetnie śpiewa, a sam zespół, że tak dobrze nie brzmieliśmy od 20 lat. Zrezygnowaliśmy wtedy ze wzmacniaczy na scenie i zaczęliśmy grać na emulatorach. Dzięki temu zniknął zbędny hałas, co pozwoliło dźwiękowcom znacznie lepiej nas nagłaśniać. No jeszcze po drodze płyta Wszystkie Narkotyki Świata została nominowana do Fryderyka. To wszystko było dla nas szokujące. 

Kiedy wpadliście na pomysł żeby pojechać w trasę z płytą Miłość w Czasach Popkultury? Wyruszyć z nowym wokalistą w trasę z kultowym dla wielu osób albumem - to dość ryzykowny pomysł.

Ludzie z Rock House, naszego nowego managementu, w pewnym momencie powiedzieli: Słuchajcie, na przyszły rok chcemy zrobić trasę, bo jest rocznica „Miłości w Czasach Popkultury”. Planowanie trasy na rok wprzód było dla nas czymś zupełnie nowym. No i krótko po uruchomieniu sprzedaży biletów dostaliśmy telefon, że jest problem, bo koncerty zaczynają się wyprzedawać. 

Jeszcze do końca tego nie ogarnialiśmy, dla nas w tamtym momencie najważniejsze było domknięcie promocji Wszystkich narkotyków świata. Mieliśmy wydać ostatniego singla z piosenką Król Wzgórza, ale zamieszanie z koncertami było tak duże, że ten temat zupełnie przepadł. Skupiliśmy się na trasie. Trochę się wkurzałem, bo tak jak wspominałem my żyjemy dla nowych piosenek i projektów, są one dla nas absolutnie najważniejsze. Nowe piosenki zawsze mają pierwszeństwo u nas, szczególnie przed celebracją czegoś, co zrobiliśmy 20 lat wcześniej. 

Okazało się, że trasa w ciągu pierwszego miesiąca całkowicie się wyprzedała. Nikt nie wiedział co z tym zrobić. Zwłaszcza, że niektóre koncerty odbywały się w dużych i drogich salach, jak Cavatina w Bielsku-Białej. Na szczęście ta też się wyprzedała. 

Ostatecznie wydaje mi się, że dzięki tej trasie udało wam się pokazać zespół z nowym wokalistą i odzyskać zaufanie fanów.

Na koncertach zaczęło pojawiać się dużo znajomych osób, których nie widzieliśmy od 15-20 lat. Często te osoby przychodziły już z własnymi dziećmi. Dotarło do mnie, że nasze piosenki wychowały całą generację. 

Szukałem analogii we własnym życiu. Dla mnie ważnym zespołem był Illusion - liczyły się zarówno ich piosenki, jak i to, jak Lipa zachowywał się na koncertach. Dotarło do mnie, że być może nasza muzyka działała na innych podobnie.

Trochę mnie zaskoczyłeś tym Illusion, ale to w sumie ma sens. W twoich tekstach w Myslovitz, jak To nie był film czy Siódmy koktajl zawsze były bardziej wrażliwe społecznie, podobnie jak niektóre teksty Lipy.

W Myslovitz zawsze było tak, że muzyka powstawała pierwsza, a dopiero później były teksty. I do pewnego momentu ich treść nie była aż tak istotna. Ale kiedy napisałem To nie był film, to nagle okazało się, że teksty można pisać inaczej i chyba nawet należy. W pewnym momencie cała Polska mówiła o tej piosence. Doszliśmy do wniosku, że możemy śpiewać o rzeczach ważnych.

O rzeczach ważnych, na pewno z osobistego punktu widzenia, pisaliście też na płycie Korova Milky Bar. 15 listopada zagracie ją w całości w Spodku. Dlaczego tym razem postawiliście na jeden koncert, a nie trasę?

Rok temu, kiedy planowaliśmy całe wydarzenie założyliśmy, że będziemy mieć już nową płytę i to na niej będziemy się skupiać. Aktualnie płyta jest już na ukończeniu, ale jeszcze nie możemy jej wydać. Były różne plany, ale ostatecznie skupiliśmy się na jednym dużym koncercie w Spodku. 

Chcieliśmy też sprawdzić, czy po tych wszystkich sukcesach jesteśmy w stanie samodzielnie zapełnić większą halę. W tamtym roku wypełniliśmy Halę Stulecia we Wrocławiu, ale koncert był 8 marca i były na niego promocyjne bilety. Zastanawialiśmy się czy z jakimś projektem uda nam się zapełnić Spodek. A projekt Korova wydawał się do tego stworzony. 

Czy Spodek ma dla ciebie jakieś specjalne znaczenie? Graliście tu kilka razy, w tym samodzielny duży koncert po wydaniu Korovy w 2002 roku. Wtedy takie rzeczy robił tylko Kult.

To był pierwszy raz, kiedy mieliśmy za sobą wyświetlane multimedia. Pamiętam, że do piosenki Za zamkniętymi oczami na ekranach pojawiły się wielkie oczy, które przechodziły w oczy zwierzęcia. Przyjechała też firma z Wrocławia, z którą współpracowaliśmy i powiedzieli, że mają dla nas pirotechnikę. Przy wejściu na scenę wszystko miało wybuchnąć. Nie bardzo się nam to spodobało. Widziałeś kiedyś Radiohead z czymś takim? A to właśnie oni byli dla nas jedynym punktem odniesienia w tamtym czasie. 

Album Korova Milky Bar nagraliście zresztą całkiem niedaleko Spodka, w studiu Polskiego Radia Katowice. Pamiętasz jak wyglądały początki prac nad tą płytą? Wersja demo powstawała podobno w wynajętej restauracji w Mysłowicach. 

Nie, to nie tak. W 2001 roku miasto Mysłowice stwierdziło, że wyremontuje nam salę prób, którą mieliśmy przy kąpielisku. Musieliśmy w tym czasie gdzieś się podziać. Dogadaliśmy się z restauracją, która była obok, że tam będziemy grali. W tym czasie Artur zajmował się Lenny Valentino i był nieobecny. Pojawił się na kilku pierwszych próbach i zostawił parę pomysłów na piosenki. Byliśmy wtedy źli na niego, bo nagle jedna osoba przestaje uczestniczyć w zespole i to tak ważna jak wokalista. Było to dziwne. 

Czy to był taki pierwszy moment, w którym pomyśleliście, że kiedyś będziecie musieli sobie poradzić bez Artura?

Nigdy nie braliśmy tego pod uwagę, ale ewidentnie czuliśmy, że nie jesteśmy pewni, czy Artur chce iść z zespołem. Takie rzeczy się czuje. Poza tym media zaczęły pisać, że płyta Lenny Valentino jest doskonała - a była doskonała, bez dwóch zdań - i pojawiły się głosy, czy Artur nie marnuje się w Myslovitz. Z dzisiejszej perspektywy można się z tego śmiać, ale wtedy wyglądało to inaczej. On sam nigdy się do tego nie odniósł. Nigdy nie przyszedł i nie powiedział: panowie, nie zwracajmy na to uwagi, róbmy swoje. 

Stwierdziliśmy, że nie czekamy na niego i zabraliśmy się do pracy nad płytą. Każdy z nas przynosił piosenki i Artur musiał po prostu zaakceptować to, co zrobiliśmy bez niego. To była dla nas zupełnie nowa sytuacja, wcześniej tak nie działaliśmy. 

Płyta Skalary, mieczyki, neonki, która stanowiła psychodeliczną kontynuację Korovy, też powstawała podczas tych prób, czy to efekt improwizacji w studiu nagraniowym? Wiem, że album nagraliście dość szybko i pozostałe godziny w studiu spędziliście na eksperymentowaniu.

Obie te płyty powstawały równolegle. W tamtym czasie byliśmy po okresie dużego grania ze sobą i mieliśmy też sporo psychodelicznego materiału. Taka piosenka, jak Życie to surfing mogła spokojnie trafić na Korovę, bo była jedną z pierwszych jakie napisaliśmy. Tak samo Czerwony notes, błękitny prochowiec. Ale uznaliśmy, że obie pójdą na tę drugą płytę. 

Nagrania poszły sprawnie, bo na próbach poświęciliśmy piosenkom bardzo dużo czasu, łącznie z utworami psychodelicznymi. Oczywiście wiele wydarzyło się w studiu oraz na etapie miksów, którymi zajmował się Tomasz Bonarowski, ale wcześniej wszystko było dość mocno przez nas przećwiczone. W taki sposób po wejściu do studia, można płytę nagrać nawet w dwa dni. Kiedyś tak się nagrywało - zespół po prostu wchodził, wszyscy się podpinali, grali razem.

Niewątpliwie ważnym elementem Korovy, która przez czytelników Gazety Wyborczej została uznana polską płytą ćwierćwiecza, są teksty nad którymi pracowałeś z Wojtkiem Powagą.

Tak. Zaprzyjaźniliśmy się z Wojtkiem wtedy i bardzo dużo ze sobą rozmawialiśmy. Kiedy Artur zaczął pojawiać się w studiu nagrań, bo wtedy też słowa piosenek powstawały, to powiedział, że nie ma pomysłów na teksty. Jest akurat w takim momencie i tyle. Każdy z nas czasem tak ma, ja też. Zaglądasz do głowy i pusto, nic tam nie ma. 

Mieliśmy gotowe rzeczy typu Szklany człowiek, Za zamkniętymi oczami i chyba Siódmy koktajl. Czyli generalnie piosenki bardzo smutne i poważne. To one nadały kierunek w jakim poszła ta płyta. Było to też trochę odzwierciedleniem naszej miłości do Radiohead. Chcieliśmy tworzyć sztukę na poważnie.

Każdy z tych tekstów był bezkompromisowy. Jedynym kompromisem był moje słowa do Acidland, który miał trochę zmienić klimat płyty, ale jak się w niego wczytasz, to w sumie też nie jest jakiś specjalnie super radosny. Mówi o tym, że ten kraj jest jak psychodeliczny lot i tak dalej. I jak się nad tym zastanowisz, to nadal taki jest, nic się nie zmieniło.

Podobnie jak wcześniej mój tekst do piosenki Chłopcy, do którego Artur dopisał się z kilkoma fajnymi rzeczami. Jego pierwszą wersję stworzyłem w pierwszej połowie lat 90., jeszcze zanim dołączyłem do zespołu. I kiedy sięgnęliśmy po niego w 1999 roku, to okazało się, że nadal jest aktualny. To jest bolesne, ale w tym kraju, zawsze wszystko jest aktualne. 

Poza tekstami, bardzo dużą zmianą względem waszych wcześniejszych dokonań, było użycie większej liczby klawiszy, syntezatorów i różnych elektronicznych przeszkadzajek, które nadały tej płycie i generalnie samemu Myslovitz nowe charakterystyczne brzmienie. 

Sięgnąłem po klawisze przez przypadek przy płycie Miłość w czasach popkultury. Po Z rozmyślań przy śniadaniu, która była mocno gitarowa, chcieliśmy coś zmienić i pójść o krok dalej. Grałem wtedy na klawisecie, który dostałem od kolegi. Jego ojciec grał na nim wcześniej w knajpach i na statkach. Fascynowało mnie to, że brzmiał trochę jak wibrafon, jak ze starych polskich filmów.

Te klawisze pojawiły się wtedy w wielu momentach na płycie i rozszerzyły naszą paletę brzmieniową. Były podstawą piosenki My, ale też słychać je w Peggy Sue nie wyszła za mąż i Chłopcach, gdzie wyszły dość blurowo. W Długość dźwięku samotności słychać je na samym początku. Dziś robię ten dźwięk z samplowanego instrumentu. 

W tamtym czasie na naszym krajowym podwórku gitary i klawisze ciekawie łączyła Ścianka.

Pojawiłem się kilka razy na ich koncertach i byłem zafascynowany tym jak grał Lachowicz. Do dzisiaj jestem zafascynowany jego grą. Miał wtedy Rhodesa, Vermonę Sandy. Zainteresowałem się tym sprzętem i też go kupiłem. Kiedy zacząłem grać na Rhodesie, to wszystko się zmieniło. Nagle pojawiło się brzmienie które znałem z płyt innych zespołów. No i zacząłem kupować kolejne instrumenty, jak kolumnę Leslie, bardzo charakterystyczne urządzenie z wirującym głośnikiem.

Bardzo ważnym klawiszem na Korovie jest Solina String. Trafiłem na nią zupełnym przypadkiem i kupiłem razem z innym klawiszem za 700 zł. Początkowo nie wiedziałem jak do niej podejść, ale później okazało się, że Solina to najbardziej znany syntetyczny string na świecie, obecny na wielu płytach. Starałem się po prostu ogrywać te instrumenty. Inspirowaliśmy się wtedy brzmieniem Pink Floyd i Radiohead. Próbowałem grać to co oni. 

Pamiętam, że na trasie promującej Korovę koncerty kończyliście grając improwizowany utwór Mickey. Czasem trwał 10 minut, a czasem rozwijaliście go do pół godziny. 

Tak było, tak graliśmy. W tym całym naszym piosenkowym zestawie, było to dla nas bardzo duże wyzwanie. Ale był to też moment, w którym czuliśmy że osiągnęliśmy poziom zachodnich zespołów, które potrafią wyjść ze swoich ram i zagrać coś więcej. 

Pamiętam wywiady z tamtego okresu, czy dokument z waszej trasy po Europie, zamieszczony na DVD Życie to surfing, gdzie było widać, że prywatnie czasem między wami mocno iskrzyło. Ale na scenie nigdy tego nie odczułem. Widziałem was wielokrotnie i zawsze brzmieliście, jak jeden organizm. 

Jesteśmy zespołem złożonym z pięciu osób, pięciu różnych osobowości. Czasem rozumiemy się lepiej, a czasem gorzej. Natomiast muzyka, to jest ten obszar, gdzie zawsze świetnie się dogadywaliśmy. Dzisiaj relacje w zespole są bardzo dobre, ale z racji tego, że spędzamy ze sobą tyle czasu, to czasem musisz odpocząć od ludzi, z którymi za chwilę spędzisz 72 godziny w busie. Nie musimy codziennie grać ze sobą w piłkę nożną. Na scenie po prostu się rozumiemy, to jest ta rzecz, która zdecydowanie nam wychodzi.